بنزین سوپر نوعی بنزین با عدد اکتان بالاتر نسبت به بنزین معمولی است که برای کاهش پدیده ناک (احتراق زودرس) و بهبود عملکرد موتورهای با نسبت تراکم بالاتر استفاده میشود. تفاوت اصلی بنزین سوپر با بنزین معمولی در عدد اکتان واقعی آن است، نه الزاماً در کیفیت کلی یا قدرت بیشتر موتور؛ موضوعی که فقط از طریق آنالیز آزمایشگاهی استاندارد قابل تأیید است. برخلاف تصور رایج، استفاده از بنزین سوپر برای همه خودروها ضروری نیست و انتخاب درست آن باید بر اساس طراحی موتور و نتایج آزمونهای کیفی انجام شود.
بنزین مادهای قابل اشتعال از مشتقات نفت است که به خاطر داشتن انرژی زیاد و ظرفیت ترکیب شدن با هوا به عنوان سوخت در موتورهای درونسوز مورد استفاده قرار میگیرد. این محلول فرار حاوی مواد آلی مختلفی است و به آن افزودنیهایی اضافه میشود. با توجه به نوع کاربرد، منطقه جغرافیایی و فصول سال ممکن است ترکیب شیمیایی بنزین متغیر باشد.
تفاوت بنزین سوپر با بنزین معمولی در چیست؟
تفاوت بنزین سوپر با معمولی در عدد اکتان آن بوده که در نوع معمولی ۸۷ و در سوپر ۹۵ است. اکتان بالاتر یعنی انفجار در فشار بالاتر، یعنی بنزین سوپر دیرتر از بنزین معمولی منفجر میشود. هر خودرو با توجه به نوع موتور خود، نیازمند بنزینی با اکتان متفاوت است.
بهترین اکتان بنزین ، بنزینی است که عدد اکتان بالاتری دارد. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که در ایران بنزین سوپر کیفیت بهتری نسبت به بنزین معمولی دارد. اما برای اینکه بدانید کدام نوع بنزین بیشتر با موتور خودرو شما سازگارتر است، باید به دفترچه راهنمای خودرو مراجعه کنید. برای مثال موتورهای TU3 و TU5 به بنزین بدون سرب با اکتان ۸۷ یا ۹۵ نیاز دارند. موتورهای XU7 و EF7 هم با بنزین اکتان ۹۵ سازگارتر هستند.
عدد اکتان از رطوبت و دمای هوا تاثیر میپذیرد. بهطور کلی افزایش رطوبت، بالا رفتن عدد اکتان را در پی دارد. در مقابل افزایش دما باعث کاهش این عدد میشود. با این حساب، در شهرهایی که دمای پایین و رطوبت بالا دارند، بهتر است از بنزین معمولی استفاده کرد. در مناطقی هم که دمای هوا بالا و رطوبت پایین است، مانند شهرهای کویری، استفاده از بنزین سوپر منطقیتر خواهد بود.
فاکتور دیگری که باید در نظر گرفت، ارتفاع از سطح دریا است. در مناطقی که بالاتر از سطح دریا قرار دارند، به سوختی نیاز داریم که عدد اکتان آن پایینتر باشد. بهطور مثال، هنگام سفر به شهرهای شمالی که کمارتفاع هستند، ممکن است متوجه افزایش صدای موتور شوید. این اتفاق به علت اثرگذاری ارتفاع بر سطح اکتان بنزین رخ میدهد. با توجه به این توضیحات، بنزین سوپر در شهرهای نزدیک دریا گزینهی بهتری است. اما در شهرهایی مانند تهران، استفاده از بنزین معمولی، گزینه مناسبی خواهد بود.
همانطور که در بالا نیز اشاره کردیم، در خودروهای داخلی که اکثرا دارای موتورهای تنفس طبیعی هستند، استفاده از بنزین سوپر تاثیر شگرفی بر عملکرد خودرو نمیگذارد. به همین جهت پرداخت هزینه بیش از دو برابر برای بنزین سوپر (نسبت به بنزین سهمیهای)، از لحاظ اقتصادی توجیهی ندارد. اما در خودروهای خارجی پیشرفته و مخصوصا مدلهای توربو که نسبت به کیفیت بنزین حساسیت بیشتری دارند، استفاده از بنزین سوپر پیشنهاد میشود. در این مدلها بنزین سوپر باعث حفظ راندمان موتور و مصرف سوخت بهینه میشود.
مزایای بنزین سوپر
خواص بنزین سوپر به دلیل عدد اکتان بالاتر، در شرایط مشخص میتواند عملکرد موتور را بهصورت قابلتوجهی بهبود دهد؛ اما این مزایا زمانی معنا پیدا میکنند که طراحی موتور، نوع احتراق و کیفیت واقعی سوخت با یکدیگر همخوانی داشته باشند. مهمترین مزایای بنزین سوپر عبارتند از:
- کاهش آلایندگی و خطرات کمتر برای محیط زیست: در سوختی که عدد اکتان واقعی آن مطابق استاندارد باشد، میزان هیدروکربنهای نسوخته و احتراق ناقص کاهش مییابد.
- احتراق بهینهتر، تولید انفجارهای قویتر و در نتیجه افزایش راندمان موتور: فرآیند احتراق در زمان مناسب و بهشکل کنترلشدهتری انجام میشود. نتیجه این موضوع، احتراق یکنواختتر و پایدارتر است که در موتورهای با نسبت تراکم بالاتر، مستقیما به افزایش راندمان و کاهش تنشهای مکانیکی منجر میشود.
- کاهش صدای موتور و عملکرد نرمتر: پاسخدهی بهتری در شتابگیری خواهید داشت. بسیاری از رانندگان این موضوع را بهصورت کاهش ضربه، لرزش و صدای فلزی در موتور تجربه میکنند. بهویژه در دورهای بالا یا تحت بار این مزیت خودش را بیشتر نشان میدهد.
- کاهش مصرف سوخت در موتورهایی که ضریب تراکم بالاتر دارند: این کاهش مصرف به دلیل انرژی بیشتر نیست، بلکه بهدلیل بهینهتر شدن فرآیند احتراق و جلوگیری از اصلاحات مکرر ECU برای مقابله با ناک است.
- از بین رفتن مشکل لرزش خودرو: در صورتی که این مشکل ناشی از کیفیت بد سوخت و احتراق ضعیف باشد، لرزش خودرو یا بدکارکردن موتور ناشی از کیفیت پایین سوخت یا عدد اکتان ناکافی استفاده از بنزین سوپر میتواند این مشکل را تا حد زیادی برطرف کند. البته به شرطی که کیفیت سوخت ادعا شده، از طریق آزمونهای آزمایشگاهی تأیید شده باشد. شما میتوانید با اطمینان خاطر آنالیز بنزین خود را به آزمایشگاه آنالیز مواد نفتی پارس لیان اروند بسپارید. آزمایشگاه های نفتی این شرکت همراه شما است.
معایب بنزین سوپر
قیمت بالاتر نسبت به بنزین معمولی
عدم عرضه در تمامی جایگاه ها و دسترسی مشکل تر
مزایای بنزین معمولی:
- قیمت کمتر نسبت به بنزین سوپر و کاهش هزینههای جاری
- عرضه در تمامی جایگاههای کشور و دسترسی آسانتر
معایب بنزین معمولی
بنزینی که در جایگاهها توزیع میشود، متاسفانه کیفیت بالایی ندارد. به همین خاطر استفاده از بنزین معمولی میتواند برای برخی موتورها مشکلاتی را ایجاد کند. از معایب این نوع بنزین باید به موارد زیر اشاره کنیم:
- ایجاد آلایندگی بیشتر نسبت به بنزین سوپر
- ایجاد رسوب روی پیستونها
- صدمه به شمعها
- افزایش احتمال پوسیدگی سوپاپها
- خامسوزی و کارکرد نامنظم موتور
- افزایش احتمال خوردگی برخی قطعات داخلی و ایجاد روغنسوزی
تاثیر بنزین سوپر بر کاهش آلودگی هوا
علاوه بر عملکرد موتور خودرو، آلودگی هوا نیز با کیفیت سوخت ارتباط دارد. روشن است که هر چه سوخت موجود در باک خودروها با کیفیتتر باشد، میزان آلایندگی هم کمتر خواهد بود. ضمن اینکه اگر موتور به خاطر سوخت با کیفیتتر با راندمان بهتری کار کند، گازهای آلاینده کمتری از اگزوز خودرو خارج خواهد شد. بنابراین، استفاده از بنزین سوپر بهصورت مستقیم و غیرمستقیم میتواند به کاهش آلودگی هوا کمک کند.
تفاوت بنزین سوپر و معمولی از روی رنگ قابل تشخیص است. بنزین سوپر به رنگ سفید و سبز دیده میشود. در مقابل بنزین معمولی دارای رنگ صورتی مایل به قرمز است. علاوه بر رنگ، از طریق بو نیز میتوان بنزین سوپر و معمولی را از هم تشخیص داد. بوی بنزین سوپر خشک است، اما بوی بنزین معمولی حالتی چرب مانند دارد.
اگر میخواهید از بنزین معمولی استفاده کنید بهتر است که به ازای هر ۳۰۰۰ کیلومتر از محلول پاککننده انژکتور استفاده کنید تا همیشه سوزنهای انژکتور خودروی شما تمیز باشد.
